Emolienty i humektanty: czym się różnią i jak działają razem

Humektanty wiążą wodę, emolienty uszczelniają powierzchnię skóry. Różnicę wyjaśniamy na przykładach z listy INCI i pokazujemy, jak ocenić skład w całości.

Awatar Agnieszka Wrońska

4 min czytania

Dwa naczynia z żelem i kremem na lnianej serwecie

Zanim przeczytasz

Humektanty, takie jak gliceryna, kwas hialuronowy i mocznik, przyciągają i wiążą wodę. Emolienty, czyli oleje, masła i skwalan, wygładzają naskórek i ograniczają utratę wody. Nie konkurują ze sobą: humektant dostarcza wodę, a emolient pomaga ją zatrzymać. Granice między grupami bywają płynne, dlatego skład oceniaj w całości, a nie po jednej nazwie.

  • Rozpoznasz: humektant to na przykład gliceryna lub mocznik, emolient to na przykład skwalan lub masło shea.
  • Uwaga: ten sam składnik bywa zaliczany do dwóch grup, a znaczenie ma stężenie i reszta składu.

Czym różnią się emolienty od humektantów?

Różnią się tym, co robią z wodą w naskórku: jedne ją wiążą, drugie zamykają. Humektanty są higroskopijne, czyli ściągają wodę z otoczenia i z głębszych warstw skóry. Emolienty tworzą na powierzchni cienką warstwę, która zmiękcza naskórek i spowalnia parowanie.

Humektanty Emolienty
Działanie wiążą wodę zmiękczają i ograniczają jej utratę
Przykłady w INCI Glycerin, Sodium Hyaluronate, Urea Squalane, Butyrospermum Parkii Butter, Caprylic/Capric Triglyceride
Typowa forma żele, toniki, lekkie serum kremy, balsamy, olejki

Forma w tabeli to tendencja, nie reguła. Krem często zawiera oba rodzaje składników naraz.

Co zaliczamy do humektantów?

Do humektantów należą substancje, które przyciągają wodę, a w INCI najczęściej spotkasz sześć nazw:

  • Glycerin: gliceryna, jeden z najpowszechniejszych humektantów w kosmetykach.
  • Sodium Hyaluronate: sól kwasu hialuronowego, stosowana w serum i kremach.
  • Panthenol: pantenol.
  • Urea: mocznik, naturalnie obecny w naskórku.
  • Betaine: betaina.
  • Sorbitol: alkohol cukrowy o działaniu wiążącym wodę.

Do humektantów zalicza się też aloes.

Jakie są przykłady emolientów?

Emolienty to tłuszcze i składniki o tłustej lub jedwabistej konsystencji, które wygładzają skórę i tworzą cienką warstwę ochronną. Najczęściej zobaczysz:

  • Squalane: skwalan, składnik lekki i szybko się wchłaniający.
  • Butyrospermum Parkii Butter: masło shea, gęstsze w konsystencji.
  • Caprylic/Capric Triglyceride: lekki, płynny składnik.
  • oleje roślinne: na przykład Helianthus Annuus Seed Oil (słonecznikowy) czy Prunus Amygdalus Dulcis Oil (migdałowy).

Ceramidy to osobna kategoria: lipidy budujące barierę skóry, a nie klasyczne emolienty, choć w składzie często występują razem z nimi.

Dlaczego humektanty i emolienty działają razem?

Bo każdy z nich robi połowę pracy: humektant wiąże wodę, emolient zapobiega jej ucieczce. Bez emolientu woda związana na powierzchni skóry szybko paruje, a bez humektantu emolient tworzy warstwę, ale niczego do niej nie dostarcza.

Dlatego w kosmetykach do skóry suchej ten układ jest typowy. Lekki żel czy serum z humektantem pod kremem z emolientami daje skórze i wodę, i barierę.

Czy emolienty są szkodliwe i czy humektanty zawsze nawilżają?

Nie. Żadna z grup nie jest szkodliwa jako całość, a humektanty nie zawsze nawilżają. To, jak zadziała składnik, zależy od formuły, stężenia i skóry, na której go stosujesz.

Bogate, ciężkie formuły z dużą ilością emolientów mogą obciążać skórę, która ma skłonność do zapychania się. Humektant bez warstwy okluzyjnej bywa niewystarczający przy bardzo suchym powietrzu (hair2go.pl). Tolerancja jest indywidualna: ten sam krem jednej osobie wystarcza, a drugiej wydaje się zbyt tłusty lub zbyt lekki.

Jeśli po użyciu kosmetyku pojawia się podrażnienie albo masz zdiagnozowaną chorobę skóry, wybór pielęgnacji skonsultuj z dermatologiem.

Jak rozpoznać je w składzie INCI?

Zacznij od początku listy: składniki stoją od największego udziału do najmniejszego, ale tylko do progu 1% (rozporządzenie (WE) nr 1223/2009, art. 19). Poniżej 1% producent może wymieniać je w dowolnej kolejności. Jeśli gliceryna stoi blisko początku listy, humektant jest ważną częścią formuły. Jeśli jest na końcu, jego udział jest niewielki.

Jeden składnik może pełnić dwie role. Gliceryna wiąże wodę, ale w wyższym stężeniu daje też uczucie miękkości i działa wygładzająco, więc bywa wymieniana w obu grupach. Dlatego patrzę na całość składu, nie na jedną nazwę: ważne jest, co stoi obok i w jakiej kolejności. Jak czytać etykietę krok po kroku, opisuje tekst o sprawdzaniu składu INCI.

A co z PEH?

PEH to skrót od proteiny, emolienty, humektanty i dotyczy głównie pielęgnacji włosów. W pielęgnacji skóry liczą się głównie humektanty i emolienty opisane wyżej.

Awatar Agnieszka Wrońska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *