Jak sprawdzić skład kosmetyku: INCI krok po kroku

Jak sprawdzić skład kosmetyku krok po kroku?

Skład sprawdzisz w pięciu krokach:

1. Znajdź listę INCI na opakowaniu zewnętrznym albo na wkładce. Na samym słoiczku często jej nie ma, bo jest za mały.
2. Przepisz skład do notatnika albo zrób zdjęcie i powiększ je na telefonie. Zdjęcie listy jest czytelne tylko wtedy, gdy zrobisz je z bliska i przy dziennym świetle.
3. Odczytaj kolejność: początek listy to składniki o największym udziale.
4. Sprawdź nieznane nazwy w bazie składników. Zobaczysz tam funkcję składnika, a przy niektórych także ograniczenia.
5. Porównaj wynik z własnymi wrażliwościami: znanym uczuleniem, reakcjami na dawne kosmetyki, typem skóry.

Jeśli zależy Ci na tym, żeby sprawdzić skład produktu przed zakupem, wystarczy krok pierwszy i drugi. Zdjęcie listy na półce sklepowej daje Ci materiał do spokojnego porównania w domu. Ten sam schemat działa przy kosmetykach do twarzy, ciała i włosów.

Gdzie sprawdzić skład kosmetyków?

Skład sprawdzisz w bazie składników, w wyszukiwarce INCI albo w aplikacji skanującej kod kreskowy, a każde z tych narzędzi odpowiada na inne pytanie.

CosIng to ogólnodostępna baza Komisji Europejskiej. Jest urzędowa, więc stawiam ją jako punkt odniesienia, gdy inne narzędzia różnie opisują ten sam składnik. Znajdziesz w niej funkcję składnika, na przykład czy działa jako konserwant, emolient czy substancja zapachowa.

W aplikacjach zagranicznych bywa niewiele produktów z rynku europejskiego (magdalenajaglarz.pl), więc kod często nic nie znajduje.

Nie ma jednej najlepszej aplikacji. Przy wyborze sprawdź cztery rzeczy:

• czy baza obejmuje produkty z rynku UE,
• czy narzędzie pokazuje, skąd wzięło ocenę składnika,
• czy działa po polsku,
• czy nie wymaga danych o zdrowiu.

Wolę narzędzie, które pokazuje, skąd wzięło ocenę składnika. Sama ikonka z kolorem niczego nie wyjaśnia.

Jak czytać kolejność składników na liście INCI?

Składniki stoją od największego udziału do najmniejszego, ale reguła obowiązuje tylko do progu 1%. To wynika z rozporządzenia (WE) nr 1223/2009: składniki poniżej 1% producent może wymienić w dowolnej kolejności, byle po tych powyżej progu.

Dwa wyjątki zmieniają obraz listy:

• Poniżej 1%: pozycje na końcu nie muszą być uporządkowane według udziału, więc ich kolejności nie traktuj jako rankingu.
• Barwniki: oznaczone numerami CI mogą stać na końcu listy niezależnie od udziału.

Pierwsze pięć, sześć pozycji to zwykle większość produktu (biozdrowy.pl), dlatego początek listy mówi najwięcej o charakterze formuły, a ogon o dodatkach. Kolejność pokazuje proporcje względne, nie stężenia.

Jak rozszyfrować nazwy w INCI?

Nazwy INCI to międzynarodowy system nazewnictwa składników kosmetyków: rośliny podaje się po łacinie, a substancje chemiczne po angielsku. Dzięki temu ten sam składnik ma identyczną nazwę na opakowaniu w Polsce i w innym kraju UE.

Kilka oznaczeń wymaga osobnego wyjaśnienia:

• Parfum / Fragrance to zbiorcza nazwa kompozycji zapachowej. Producent nie rozpisuje jej na pojedyncze substancje.
• Alergeny zapachowe z załącznika III rozporządzenia trzeba wymienić z nazwy, gdy przekroczą próg stężenia. Lista takich alergenów została rozszerzona, więc na nowszych opakowaniach wymienionych jest ich więcej niż dawniej.
• (nano) przy nazwie oznacza, że składnik występuje w formie nanomateriału.

Pozycję „Parfum” czytaj razem z dalszym fragmentem listy. Jeśli po niej stoją nazwy alergenów zapachowych, to one pokazują, co konkretnie zawiera kompozycja. Gdy ich nie ma, nie znaczy to, że zapach jest „czysty”, tylko że żaden z nich nie przekroczył progu.

Czego nie pokaże wyszukiwarka składu?

Nie pokaże stężeń, zachowania składników w gotowej formule ani Twojej indywidualnej wrażliwości. Wyszukiwarka flaguje obecność substancji i na tym kończy się jej wiedza o produkcie.

Stężenie decyduje o tym, czy składnik działa, czy jest tylko śladem. Interakcje w formule też nie wynikają z listy: ten sam składnik w dwóch recepturach może zachowywać się inaczej. Z wrażliwością jest podobnie: aplikacja nie zna Twojej historii skóry, więc jej ostrzeżenie dotyczy statystyki, nie Ciebie.

Czerwoną flagę w aplikacji traktuj jak pytanie, nie wyrok. Sprawdź, na jakiej podstawie baza oznaczyła składnik, i porównaj to z opisem w CosIng. Dopiero zestawienie dwóch źródeł z własnym doświadczeniem daje użyteczną odpowiedź.

Jakiego składu unikać w kosmetykach?

To zależy od skóry: unikaj składników, na które masz potwierdzone uczulenie, a nie tych, które figurują na listach „złych składników”. Obecność na takiej liście nie oznacza szkodliwości, a prawo UE rozstrzyga to inaczej niż internetowe zestawienia.

W UE część parabenów jest zakazana, a pozostałe są dopuszczone z limitami (załącznik V rozporządzenia). Silikony i SLS są w UE dopuszczone w ramach limitów. Kosmetyk z takim składnikiem nie jest z tego powodu niebezpieczny, a kosmetyk bez niego nie jest automatycznie bezpieczniejszy.

Napis „naturalny” też nie gwarantuje bezpieczeństwa. Liczą się certyfikaty, a nie hasło na froncie opakowania (dermonatura.pl, orientana.pl). Co dokładnie oznaczają kosmetyki naturalne, to osobny temat.

Jeśli podejrzewasz uczulenie na konkretny składnik, potwierdzenie najlepiej zdobyć u dermatologa. Dopiero z takim wynikiem lista „unikaj” ma sens, bo jest Twoja.

Co zrobić, gdy skóra reaguje na kosmetyk?

Odstaw produkt i zachowaj opakowanie z listą INCI. Jeśli lista jest tylko na kartoniku, zrób jej zdjęcie, zanim go wyrzucisz.

Z opakowaniem i dokładną listą pokaż reakcję dermatologowi. Przy skórze, która reaguje często, warto też zajrzeć do materiałów o cerze wrażliwej, ale decyzję o leczeniu zostaw lekarzowi.

Jak sprawdzić datę ważności kosmetyku?

Na kosmetyku znajdziesz jedno z dwóch oznaczeń: „najlepiej użyć przed końcem” z datą albo symbol otwartego słoiczka z liczbą miesięcy.

Symbol PAO (otwarty słoiczek) mówi, ile miesięcy po otwarciu kosmetyk nadaje się do użycia. Liczba przy symbolu, na przykład 12M, to 12 miesięcy. Jeśli otwierasz kosmetyk, zapisz sobie na opakowaniu miesiąc otwarcia, bo licznik biegnie od tego momentu, a nie od zakupu.